VB IN CRISISTIJD

Special State of Science (S-SoS) reeks. Elke week 3 video's van hoogleraren bestuurskunde. Wat zijn de bestuurskundige lessen in Covid-19-crisistijd?

VB IN CRISISTIJD – special state of science (s-sos) reeks

Als Vereniging voor Bestuurskunde (VB) hebben we vorig jaar de zogenoemde State of Science (SoS) reeks geïnitieerd: we gaan langs de Nederlandse universiteiten om te ontdekken wat de bestuurswetenschap daar ter plekke te vertellen heeft. In deel 1 spraken we over de Gedragsbestuurskunde (Utrecht), in deel 2 over ‘Governing transitions’ (Rotterdam). Voorlopig liggen deze en andere VB-activiteiten stil. Het Covid-19-virus, of beter, de wereldwijde Corona-crisis, maakt ontmoetingen, interacties en sessies onmogelijk. Dat betekent dat de VB op dat vlak heel stil zal zijn. Maar omdat de bestuurswetenschap ten tijde van de Corona-crisis juist meer dan ooit te vertellen heeft, gaan we een speciale State of Science reeks starten: S-SoS online.

In korte minicolleges van ongeveer 8 minuten bespreken dragende hoogleraren bestuurskunde uit Nederland en Vlaanderen (en later ook het buitenland) wat de Corona-crisis betekent voor de bestuurswetenschap, en omgekeerd, wat de bestuurswetenschap betekent voor het begrip van de crisis, en voor handelingsgevolgen. Natuurlijk spreken bestuurskundige vakgenoten zich in de media en via social media uit, maar nu krijgt u een gerichte reeks aan reflecties, met de vakgenoten – letterlijk – aan het woord, inclusief vakgenoten die we nu wat minder horen, maar wiens kennis wel van groot belang is in relatie tot de crisis.

De komende weken zetten wij om de dag nieuwe digitale minicolleges online, in het schema maandag-woensdag-vrijdag. Zodat u meerdere keren per week een nieuwe blik op de crisis krijgt en kennis kunt nemen van nieuwe c.q. actuele bestuurskundige inzichten. Later zullen we in een aparte reeks – “Lessons learned” – ook toonzettende practitioners aan het woord laten: wat zijn de lessen van het besturen en managen in crisistijd? Veel kijkplezier in deze uitzonderlijke tijden.

Jet Bussemaker - Adaptief bestuur: Leren van en transformeren via Covid-19

In deze bijdrage, over adaptief bestuur, staat Jet Bussemaker centraal. Zij is hoogleraar Beleid, wetenschap en maatschappelijke impact aan de Universiteit Leiden en het LUMC, tevens voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS), en voormalig staatssecretaris van VWS alsmede minister van OCW. Volgens Bussemaker is de huidige Covid-19-crisis een ‘waanzinnig maatschappelijk experiment, dat geen enkele medisch-ethische toets zou doorstaan’. Mede op grond van het recente advies van de RVS, “(Samen)leven is meer dan overleven”, beargumenteert zij dat deze ‘ontwrichtende disruptie’ betekent dat er geen eenvoudige, planmatige oplossingen zijn, en dat incrementele adaptatie – ‘muddling through’ – eveneens onvoldoende is. Het vraagstuk is te complex, het bevat meerdere crises ineen (volksgezondheidscrisis, economische crisis, sociale crisis) en er zijn te veel onzekerheden. De wens om via strakke regels en protocollen houvast te bieden werkt op de lange termijn niet. Daarin stapsgewijs op incrementele wijze kleine aanpassingen aanbrengen is niet voldoende. In plaats daarvan pleit ze voor het creëren van ruimte voor lerende gemeenschappen.  Overheden zijn daar van nature niet op ingericht. Burgers en maatschappelijke organisaties betrekken bij beleid, ‘citizen science’ versterken, sociale innovaties faciliteren, transformerend leren – dat is wat nu meer dan ooit nodig is.

Jörg Raab - Infectious disease outbreaks: The relevance of organizational network governance

Samen met onder meer Patrick Kenis, hoogleraar aan de Tilburg Institute for Governance heeft Joerg Raab, associate professor bij Organization Studies van Tilburg University, de afgelopen 5 jaar onderzoek gedaan naar (inter)organisatorisch netwerken bij de uitbraak van besmettelijke ziekten. Raab legt uit dat vele actoren actief worden wanneer zulke ziekten uitbreken, wat betekent dat organisatorische capaciteit en coördinatie cruciaal zijn om krachtige antwoorden te bieden – er zijn krachtige ‘network responses’ nodig. Verschillende ziekten brengen verschillende netwerken op gang, met verschillende ‘actor sets’ en ‘network structures’. Netwerkanalyse is dan van belang, met nadruk op de relevante stakeholders en de ‘control activities’, ook omdat netwerken niet stabiel zijn. De ‘national coordination authority’ (NCA), in dit geval het RIVM, zal gezag en mandaat moeten hebben, alsmede tijd en hulpbronnen, alsmede aandacht voor het herkennen, monitoren en beoordelen van netwerken. Nadruk op het virus als zodanig is veel te beperkt.

Roel in 't Veld - Variëteit en reflexiviteit als ijkpunten voor goed besturen in de kennisdemocratie

Roel in ‘t Veld, emeritus hoogleraar Bestuurskunde aan diverse universiteiten, en een van de grondleggers van de Nederlandse bestuurskunde, analyseert de werking van de kennisdemocratie, te midden van complexiteit en onvoorspelbaarheid. Daar waar besturen ooit overzichtelijk was (met klassieke parlementaire politiek, zendende media, en disciplinaire wetenschap) is besturen complex geworden. Participatieve democratie, social media en trans-disciplinaire wetenschap hebben zich genesteld, werken op elkaar in, en creëren complexiteit en overweldigende afhankelijkheid. De ijkpunten voor goed besturen zijn dan meer dan ooit: 1. variëteit, kunnen we verschil maken?, en 2. reflexiviteit, kunnen we leren van ervaringen en kennis? In ’t Veld verkent de aanpak van de Corona-crisis, en laat zien dat Nederland al doende steeds meer verschil weet te maken en al lerende reflexiviteit betracht. Dat ging en gaat niet vanzelf, en het gaat heel anders dan in andere landen, zoals de VS. Het vraagt om bewuste procesvoering, om de relativering van controle, om het toelaten van andere perspectieven, om zelfbewustzijn.

Roland Bal - Wat werkt? (Wetenschappelijk) greep krijgen op onzekerheid

Roland Bal, hoogleraar Bestuur & beleid van de gezondheidszorg aan de Erasmus Universiteit, laat zien dat de aanpak van Covid-19 ons met een hoge mate van onzekerheid confronteert. Sterker, we ervaren drie grote onzekerheden: a) inhoudelijke onzekerheid (hoe gaat het ziekteverloop, komt er een vaccin?); b) strategische of politieke onzekerheid (hoeveel vrijheid offeren we op, hoe ver kunnen we gaan met apps en ‘tracing’?); c) institutionele onzekerheid (welke routines, coördinatie en structuren hebben we nodig?). Dat betekent dat het ‘indammen’ van ‘het probleem’ illusoir is. In ketens van interacties spelen meerdere problemen tegelijkertijd, waarbij betrokken actoren hun eigen waarden hebben en op eigen wijze handelen en framen. Wetenschap is dan van belang, maar niet gelijk de oplossing: ook wetenschappers dragen bij aan framing; er worden meerdere verhalen verteld; en er ontstaan tegengeluiden. Ofschoon in de post-acute fase allerlei pogingen worden ondernomen om wetenschappelijke analyses op elkaar te betrekken, bevinden we ons in een fase van ‘muddling through’, van experimenteren, van uitzoeken wat werkt. Dat kan nog wel eens een tijdje aanhouden…

Meer lezen? Klik hier.

Hans Boutellier - Improvisatievermogen in de ‘pragmacratie’

Hans Boutellier, bijzonder hoogleraar Polarisatie en maatschappelijke veerkracht bij Bestuurswetenschappen aan de VU en voormalig directeur van het Verwey Jonker instituut, plaatst de Corona-crisis in maatschappelijk perspectief. Onze samenleving heeft zich na grote transities – neoliberalisme, netwerksamenleving, digitalisering – ontwikkeld tot een samenleving waarin ‘improviserend pragmatisme’ de boventoon voert. In plaats van ons te laten leiden door grote ideologieën of verhalen, laten we ons leiden door concrete problemen en handelen we naar bevind van zaken. We willen bovendien zekerheid en veiligheid bieden, en we doen dat effectief en efficiënt. In de beginfase van de Corona-crisis heeft dat goed gewerkt: we ‘sturen op zicht’, zoals Rutte dat noemde, en we pakken het probleem nauwgezet aan, sterk leunend op de medische wetenschap. Maar in de herstelfase gaat het improviserende pragmatisme zich wreken. Een sociaal-economische strijd laait op; we zoeken naar nieuwe verbeelding en bezinning; en sociale spanningen nemen toe, aangevoerd door (populistische en geopolitieke) identiteitspolitiek. Dat vraagt om re-ideologisering en krachtige mobiliserende verhalen.

Klaartje Peters- De lokale democratie in crisistijd

Klaartje Peters, bijzonder hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Maastricht, bespreekt het belang maar ook de bijzonderheden en beperkingen van de lokale democratie, met nadruk op gemeenteraden. Gemeenten zijn een belangrijke bestuurslaag in onze gedecentraliseerde eenheidsstaat; zij richten zich op veel meer dan de spreekwoordelijke stoeptegel. De autonomie en verantwoordelijkheden van gemeenten vragen om democratische legitimatie. Maar die is niet eenvoudig. Raadsleden doen het raadswerk ‘erbij’, en ze worden beperkt ondersteund. De burgemeester die het te controleren College van B&W voorzit, is tevens de voorzitter van de controlerende raad. Wat betekent dit in crisistijd, waarin nog steeds belangrijke en soms vergaande beslissingen worden genomen? Kunnen raadsleden hun werk dan goed doen? Kunnen ze op afstand contact houden met burgers en maatschappelijke organisaties? Kunnen ze debatteren en oordeelsvorming plegen? Kunnen ze het College bijsturen? De komende tijd wordt de Spoedwet digitale beraadslaging en besluitvorming in gemeenteraden geëvalueerd, en dat is maar goed ook.

Geert Bouckaert - Het strategische belang van de (Europese) bestuurskunde

Geert Bouckaert, hoogleraar bestuurskunde aan de KU Leuven, en een van de meest prominente Europese bestuurskundigen, verkent de strategisch-maatschappelijke betekenis en bijdrage van de bestuurskunde. Die zijn mede dankzij Covid-19 eerder groter dan kleiner geworden. Bouckaert betoogt dat de bestuurskunde zich niet kan onttrekken aan de realisatie van de ‘sustainable development goals’ (SDG’s), juist ook om de kans op en impact van een crisis als Covid-19 te verkleinen en de aanpak van zo’n crisis te versterken. Vooral SDG’s 11, 16, en 17 zijn van belang: inclusieve, veerkrachtige en duurzame steden; vreedzame en inclusieve samenlevingen, met doeltreffende, verantwoordelijke en toegankelijke instellingen; implementatiemiddelen en samenwerking tussen partners. Dat is niet zozeer een nationale opgave, maar een Europese en globale. In Europa zal de bestuurskunde meer toekomstgericht moeten worden, culturele diversiteit op de voorgrond moeten plaatsen, en moeten samenwerken met andere academische disciplines.

Meer lezen? Bekijk het Government at a Glance 2019 rapport, het CEPA rapport en de European Perspectives for Public Administration.

Martijn van der Steen - Omgaan met voorspelbare verrassingen

Martijn van der Steen, hoogleraar bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en adjunct-directeur van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB), verkent hoe overheden met radicale onzekerheid om kunnen gaan. Al terugkijkend kunnen we de evolutie van de Covid-19-crisis mooi verklaren, maar tot voor kort waren de crisis en haar gevolgen letterlijk onvoorstelbaar. De crisis belichaamt totale of radicale onzekerheid – de crisis is een ‘unknown unknown’. Het onvoorstelbare komt niet door ‘lack of information’, het komt door ‘lack of imagination’. Hoe kunnen overheden inspelen op voorspelbare verrassingen? Welke routes kunnen ze bewandelen, welke routekaarten kunnen ze presenteren? Van der Steen loopt enkele bekende routes langs (robuustheid, ‘agility’, veerkracht) maar benadrukt vooral het belang van ‘anti-fragiliteit’. In plaats van het gevaar indammen, ontspringen of verdragen, kunnen we het ook opzoeken. Niet ‘handle with care’, maar ‘please mishandle me’. Dat vraagt om lerend, tastend, struikelend bestuur, met korte feedback loops en bijpassende sturing en verantwoording.

Laura den Dulk - Werk-privé balans in crisistijd

Laura den Dulk, hoogleraar bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, benadrukt dat werk-privé balans een dynamisch concept is. Persoonlijke voorkeuren en sociale context zijn daarin op elkaar betrokken. Preciezer, het gaat om de “subjectieve beleving van de combinatie van rollen in relatie tot de sociale context, levensfase, levenswaarden.” Die combinatie van rollen kan verrijkend werken, maar ook conflicten opleveren. In de huidige crisistijd, waarin mensen thuis werken (of geen werk hebben), de zorg voor kinderen hebben en weinig sociale interactie hebben, is de kans op conflicten groot. Grenzen vervagen, rolregie neemt af. Dat vraagt om nieuwe vaardigheden en routines. Het vraagt tevens om nadere reflectie: wat leren we van deze crisis als het om (nieuwe) combinaties van werk en privé gaat?

Wim van de Donk - ‘Never waste a good crisis’: De aanpak van de Corona-crisis als lerend beleid

Wim van de Donk, hoogleraar bestuurskunde aan de Tilburg University, en daarnaast Commissaris der Koning in Noord-Brabant, reflecteert op de beleidsaanpak van de Corona-crisis. Hij laat zien dat beleidsvraagstukken sterk van aard kunnen verschillen, afhankelijk van de mate waarin overeenstemming bestaat over kennis en causaliteit alsmede over waarden en preferenties. Naast getemde beleidsproblemen zijn er ongetemde en zelfs ontembare problemen. De aanpak daarvan kan niet eenduidig en technocratisch plaatsvinden, maar is onvermijdelijk politiek en strategisch. Het beleid is chaotisch, met onverwachte wendingen en 2e en 3e orde effecten. Dat zien we in de Corona-aanpak gebeuren: na de start, met duidelijke adviezen van het OMT (het ‘outbreak management team’) zien we internationale verschillen, concurrerende curves, en ‘spill over’ effecten naar andere domeinen, zoals de economie. Dat vraagt om lerend bestuur, dat beleidsaanpassingen pleegt, verhoudingen tussen overheid, markt en maatschappelijke organisaties alsmede tussen bestuurslagen herijkt, en leert van maatregelen. Het vraagt tevens om een internationale in plaats van nationale wetenschapsagenda.

Wouter van Dooren - Kan wetenschap de wereld redden?!

Wouter van Dooren, hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit van Antwerpen, analyseert de rol van wetenschap in de Covid-19-crisis. Naast zorgprofessionals die in de frontlinie van de crisis werken, zijn wetenschappers – zoals virologen en epidemiologen – de nieuwe helden. Zij geven vertrouwen, onder meer met hun ‘vlak de curve’-grafieken, en zij krijgen vertrouwen. Maar is deze cruciale rol van wetenschap wel wenselijk? Van Dooren benadrukt dat zo’n rol ingaat tegen de principes van normale wetenschap; we willen opeens eenduidigheid, snelheid, het persoonlijke, en helderheid, in plaats van controverse, traagheid, onpersoonlijkheid, en complexiteit. Hij benadrukt de fragiliteit en risico’s van de verwetenschappelijking van crisismanagement. Het leidt tot een depolitisering van politiek, en een politisering van wetenschap. De politiek zal actiever moeten worden…

Lars Tummers - Het belang van gedegen gedragsinterventies

Lars Tummers, hoogleraar bestuurskunde in Utrecht, in het bijzonder publiek management en gedrag, past de gedragsbestuurskunde toe op de Corona-crisis. Hij gaat ten eerste in op beleidsmaatregelen, en laat zien dat er los van ver- en geboden ook ‘nudges’ gebruikt worden, bijvoorbeeld het benadrukken van sociale normen. Maar op grond van recent onderzoek laat hij tevens zien dat dit om maatwerk vraagt: sociale normen verschillen van groep tot groep, en in de tijd. Ten tweede gaat hij in op het belang van leiderschap, en vooral het communiceren door politieke leiders. Dat zorgt voor veel ‘compliance’. Tot slaat benadrukt hij het belang van testen, niet van of je Corona hebt, maar van gedragsinterventies – van of en hoe die werken.

Caspar van den Berg - Covid-19 als bestuurlijke ‘game changing reset’?

Caspar van den Berg, hoogleraar bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen, reflecteert op deze ‘reset’ vraag, aan de hand van zijn eigen onderzoekslijnen. Hij vraagt zich als eerste af of de ‘de-globalisering’ en de nationale lotsverbondenheid die we als gevolg van Covid-19 meemaken een herintroductie van het Nederlandse stabiele consensusbestuur inluidt. Hij vraagt zich vervolgens af of de huidige crisis ‘het politieke’ vermindert en de nadruk op onafhankelijke expertise vergroot. Tot slot vraagt hij zich wat de crisis betekent voor het interbestuurlijke samenspel op regionaal niveau. Voor definitieve antwoorden is het te vroeg, maar dat politiek en polarisatie op de loer liggen, en dat bestuursstijlen het verschil maken, dat is duidelijk.

Sandra Groeneveld - Effectieve grensoverschrijdende samenwerking

Sandra Groeneveld, hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Leiden, verkent de principes van effectieve samenwerking, vooral voor teams waarin professionele, organisatorische en/of sectorale grenzen overschreden worden. Op grond van onderzoek blijken vier principes leidend te zijn: doelgerichte samenwerking, taakgerichte samenwerking, sociale veiligheid, en het management van grenzen. Dat is niet zozeer een kwestie van structuren en regels, maar van gedrag en leiderschap. Leiderschap kent wel dilemma’s. Hoe kunnen teams soepel samenwerken en responsief zijn, maar toch voldoen aan bureaucratische vereisten zoals controleerbaarheid en rechtmatigheid?

Hans de Bruijn - Een complexe crisis: Hoe evalueren en leren?

Hans de Bruijn, hoogleraar bestuurskunde aan de TU Delft, legt in dit minicollege uit hoe we de Corona-crisis kunnen evalueren, met het oog op leren. Hoe kunnen we volgende crises voorkomen en goed met volgende crises omgaan? De Bruijn schets drie valkuilen in evaluatieprocessen. Een, de evaluatie legt te veel nadruk op oorzaken en gevolgen en op directe causale gevolgtrekkingen. Twee, de evaluatie is te casuïstisch en benadrukt vooral hoe de Nederlandse overheid de crisis van nu aanpakt. Drie, de evaluatie leidt tot politisering en afrekenen. Die valkuilen kunnen we voorkomen. We kunnen verklaringen meer contextueel maken. We kunnen de aanpak van een crisis vergelijken, met crisisaanpakken van eerder en elders. We kunnen experts ruimte geven om echt te leren.

Marcel Boogers - Lokaal bestuur is cruciaal in crises

Marcel Boogers, hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Twente, legt uit waarom lokaal bestuur voor bestuurskundigen belangrijk is en wat de specifieke kenmerken van lokaal bestuur zijn: lokaal bestuur is tegelijkertijd politiek bestuur, dienstverlening, ambtelijke organisatie, en medeoverheid, en dat alles (relatief) kleinschalig en nabij. Vervolgens geeft hij aan waarom vooral gemeenten van belang zijn voor de aanpak en afwikkeling van crises. Gemeentelijke actie zorgt voor snelheid, pragmatisme en maatwerk.

Trui Steen - ‘Big government’ of ‘big society’: Hoe om te gaan met publieke waarden?

Trui Steen, hoogleraar bestuurskunde aan de KU Leuven, België, gaat in op de vraag hoe samenlevingen omgaan met grote opgaven als Covid-19 en hoe ze omgaan met publieke waarden – hoe ze ‘trade offs’ maken tussen efficiency, rechtvaardigheid, en robuustheid. Op het eerste gezicht lijken overheden aan zet te zijn, maar hoe de nieuwe sterke overheid – ‘big government’ – handelt en welke waarden ze beschermt, dat verschilt van land tot land. Vervolgens blijken maatschappelijke actoren zelf ook niet onbelangrijk. Een sterke samenleving – ‘big society’ – kan niet veronachtzaamd worden. Vraagt dat niet juist om coproductie tussen overheid en samenleving?!

Uri Rosenthal - Politiek ten tijde van Covid-19

Prof. Uri Rosenthal, emeritus-hoogleraar Bestuurskunde (Universiteit Leiden en Erasmus Universiteit Rotterdam), oprichter van het COT (Crisisonderzoeksteam), voormalig minister van Buitenlandse Zaken, en op dit moment voorzitter van de verkiezingsprogrammacommissie van de VVD, reflecteert op Covid-19. Hij bespreekt enkele politieke facetten. Hij laat zien dat de oproep van de minister-president om ‘vol te houden’ aansluit bij het belang van veerkracht tijdens en na crises. Hij onderstreept het belang van coördinatie, bijvoorbeeld rond beschermingsmaterialen – coördinatie is tijdens crises zowel een oplossing als probleem. En hij vertelt hoe dat gaat, politiek bedrijven (een verkiezingsprogramma schrijven) tijdens een crisis.

Zeger van der Wal - Publieke managers in crisistijd

In dit minicollege gaat prof. Zeger van der Wal (UL) in op de wijze waarop overheidsmanagers opereren in een zogenoemde ‘VUCA-world’, een wereld vol van ‘volatility, uncertainty, complexity’ en ‘ambiguity’. Die omgevingskenmerken zijn in tijden van crises extra relevant. Hij legt uit welke managementvaardigheden dan cruciaal zijn: stakeholderbeïnvloeding, politieke behendigheid, en innovatief gedrag. Maar juist in tijden van crises zijn die lastig in praktijk te brengen. Worden achterbannen niet ongeduldig? Spelen ego’s en oude conflicten niet op? Leiden innovaties niet tot te veel risico’s?

Barbara Vis - Besluitvorming onder condities van onzekerheid

In deze S-SoS bijdrage legt Barbara Vis uit hoe politici en beleidsmakers, maar ook burgers, besluiten nemen te midden van onzekerheid. Op grond van het klassieke werk van Tversky & Kahneman, de zgn. prospecttheorie (grondslag van de gedragseconomie), ander onderzoek en haar eigen werk legt ze uit wat besluitvorming onder condities van onzekerheid is, wat riskante besluiten en risico’s zijn, welke rol informatie speelt, en wanneer besluitvormers risico-zoekend dan wel risicomijdend handelen. Daarmee ontstaat een beter begrip van de besluitvorming aangaande Covid-19.

Paul Frissen - Wetenschap en politiek en de rol van de Staat

In dit minicollege reflecteert Paul Frissen op de Corona-crisis. Hij spreekt over de delicate balans tussen wetenschap en politiek. Over de noodzaak ons te verzoenen met de gedachte dat de wereld tragisch is. Over hoe de Staat weer op het voetstuk is gezet door vrijwel alle partijen, van (extreem-)links tot (extreem-)rechts. De Staat is terug. Toch is het van het grootste belang om deze crisis niet een exclusieve staatsaangelegenheid te laten zijn. Maar om juist - waar dat ook maar enigszins mogelijk is - de vitaliteit en solidariteit van burgers en allerlei bedrijven en maatschappelijke organisaties in te zetten in de bestrijding van deze crisis.

Katrien Termeer - Bestuurlijke reflexen bij 'wicked problems'

Katrien Termeer legt uit welke bestuurlijke reflexen ontstaan als ‘wicked problems’ opspelen, en hoe een ‘small wins’ aanpak, een aanpak van kleine stappen, dan voordelen biedt. In de bestuurlijke en maatschappelijke omgang met de Corona-crisis ziet ze zulke kleine, hoopgevende successen.

Arjen Boin - Transboundary crises

Arjen Boin gaat in dit minicollege in op het Corona-virus als grensoverschrijdende crisis ‘transboundary crisis’ in de internationale literatuur. Hij verkent waarom het zo moeilijk is om zo'n soort crisis te managen. De omvang van deze crisis is ongekend en stelt niet alleen bestuurders, maar ook bestuurskundigen voor nieuwe uitdagingen. Hoe kunnen we hiermee omgaan? 

Paul 't Hart - Crisis Leadership

Paul 't Hart geeft op basis van zijn internationale onderzoeken naar publiek leiderschap in crisissituaties een reflectie op de Corona-crisis. Hoe kunnen we lessen uit andere crises gebruiken om deze crisis beter te kunnen begrijpen? Aan de hand van de kernelementen van crisisleiderschap analyseert hij de evolutie van de Corona-crisis en kijkt hij naar de nabije toekomst.

s2Member®